काठमाण्डौ । महिलाको सुरक्षित, सहज र सम्मानजनक सार्वजनिक यातायात सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यका साथ सरकारले काठमाडौं उपत्यकामा आगामी साउन १ गतेदेखि ‘ब्लू बस’ सेवा सञ्चालन गर्ने तयारीलाई अन्तिम चरणमा पुर्याएको छ।
प्रारम्भिक चरणमा उपत्यकाभित्र आठ वटा बस सञ्चालन गर्ने योजना बनाइएको छ।
सरकारले हालै सार्वजनिक गरेको शासकीय सुधारसम्बन्धी १०० दिने कार्ययोजनाअन्तर्गत यो कार्यक्रम समावेश गरिएको हो।
महिला, बालबालिका तथा अन्य संवेदनशील समूहलाई लक्षित गर्दै सुरक्षित सार्वजनिक यातायातको पहुँच विस्तार गर्ने उद्देश्यले सातै प्रदेशमा निःशुल्क ‘ब्लू बस’ सेवा सञ्चालन गर्ने अवधारणा अघि सारिएको छ।
पूर्वाधार विकास मन्त्रालयका प्रवक्ता रामहरि पोखरेलका अनुसार सरकारको पहिलो १०० दिने कार्ययोजनाभित्र देशभर २५ वटा ब्लू बस सञ्चालन गर्ने लक्ष्य तय गरिएको छ।
त्यसको सुरुवात काठमाडौं उपत्यकाबाट गर्न लागिएको हो। आवश्यक प्रशासनिक तथा आर्थिक प्रक्रिया पूरा हुनेबित्तिकै सेवा सञ्चालनमा ल्याइने उनले बताए।
बस सञ्चालनका लागि जिम्मेवारी पाएको साझा यातायातले आवश्यक बजेट तथा सञ्चालन व्यवस्थापनसम्बन्धी राय र सहमतिका लागि अर्थ मन्त्रालयसँग पत्राचार गरिसकेको छ।
मन्त्रालयबाट आवश्यक स्वीकृति प्राप्त भएपछि निर्धारित मितिदेखि सेवा औपचारिक रूपमा सञ्चालनमा आउने जनाइएको छ।
प्रारम्भिक चरणमा उपत्यकाका बढी यात्रु चाप हुने तथा महिलाको दैनिक आवागमन बढी हुने मार्गहरूलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ।
योजना अनुसार लगनखेल–बुढानीलकण्ठ रुटमा दुई वटा बस सञ्चालन गरिनेछन्।
यस मार्गले ललितपुर, काठमाडौंको मध्य क्षेत्र तथा उत्तरी भेगलाई जोड्ने भएकाले ठूलो संख्यामा यात्रुले लाभ लिन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
त्यसैगरी थानकोट–नागढुङ्गा–त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल रुटमा दुई वटा बस सञ्चालन गरिनेछ।
पश्चिमी नाका हुँदै राजधानी प्रवेश गर्ने यात्रु तथा विभिन्न कार्यालय, शैक्षिक संस्था र कार्यस्थलमा आवतजावत गर्ने महिलाहरूलाई यस सेवाले सुविधा पुग्ने विश्वास गरिएको छ।
यस्तै, उपत्यकाको मुख्य यातायात घेराका रूपमा रहेको चक्रपथ (रिङरोड) क्षेत्रमा चार वटा बस सञ्चालन गर्ने योजना बनाइएको छ।
तीमध्ये दुई वटा बस घडीको दिशामा (क्लकवाइज) तथा दुई वटा बस घडीको विपरीत दिशामा (एन्टिक्लकवाइज) सञ्चालन गरिनेछन्।
यस व्यवस्थाले यात्रुलाई विभिन्न स्थानमा सहज रूपमा यात्रा गर्न तथा बस परिवर्तन नगरी गन्तव्यसम्म पुग्न मद्दत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
सरकारले महिलामाथि सार्वजनिक यातायातमा हुने दुर्व्यवहार, असुरक्षा तथा असहजताको समस्या न्यूनीकरण गर्ने लक्ष्यका साथ यो सेवा शुरु गर्न लागेको जनाएको छ।
ब्लू बस सेवा सफल भएमा आगामी दिनमा बसको संख्या थप्दै उपत्यकाका अन्य रुट तथा देशका अन्य प्रमुख शहरहरूमा समेत विस्तार गर्ने योजना रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
यस कार्यक्रमलाई महिला सुरक्षासँगै सार्वजनिक यातायात सुधार, समावेशी सेवा प्रवाह र नागरिकमैत्री शासनको अभ्यासका रूपमा समेत हेरिएको छ।
