काठमाण्डू, पाँच महिनाभन्दा लामो स्वास्थ्य उपचारपछि स्वदेश फर्किएका नेपाली कांग्रेसका निवर्तमान सभापति तथा पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले आफू परिवर्तनको पक्षमा रहेको स्पष्ट पार्दै राष्ट्रिय एकता, राजनीतिक मेलमिलाप र युवा पुस्ताको सहभागितालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताएका छन्।
स्वदेश फर्किएलगत्तै सार्वजनिक गरेको विस्तृत अपिलमार्फत देउवाले पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रम, युवा पुस्ताको असन्तुष्टि, नेपाली कांग्रेसको भूमिका र मुलुकको आगामी दिशाबारे आफ्नो धारणा सार्वजनिक गरेका हुन्।
उनले आफूलाई शक्ति प्राप्तिका लागि नभई राष्ट्रिय एकता सुदृढ गर्न फर्किएको बताएका छन्।
‘युवाको मौन पीडा र प्रखर आवाज दुवै सुनेको छु’
देउवाले पछिल्लो पुस्ताको असन्तुष्टि र परिवर्तनको चाहनालाई आफूले गम्भीर रूपमा बुझेको बताएका छन्।
उनले नेपाली कांग्रेसले युवा पुस्ताले माग गरेको परिवर्तनलाई आत्मसात् गरेको उल्लेख गर्दै देशभित्र तथा विदेशमा रहेका युवालाई राजनीतिक तथा सामाजिक सहभागिताको अवसर सुनिश्चित गर्नुपर्ने धारणा राखेका छन्।
उनका अनुसार राष्ट्र निर्माणको जिम्मेवारी अबको पुस्तासँग जोडिएको छ। त्यसैले युवाको आवाजलाई बेवास्ता गरेर मुलुक अघि बढ्न नसक्ने उनको सन्देश छ।
विगतको योगदानलाई नकार्न नहुने देउवाको भनाइ
देउवाले नेपालको लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा नेपाली कांग्रेसले पुर्याएको योगदानको स्मरण गर्दै विगतका राजनीतिक संघर्ष र त्यसबाट प्राप्त उपलब्धिलाई नकारात्मक रूपमा चित्रण गर्न नहुने बताएका छन्।
उनले बीपी कोइराला, सुवर्णशमशेर राणा, गणेशमान सिंह, कृष्णप्रसाद भट्टराई र गिरिजाप्रसाद कोइरालालगायत अग्रज नेताहरूको योगदान स्मरण गर्दै लोकतन्त्र र राष्ट्रिय स्वतन्त्रताका लागि कांग्रेसले गरेको संघर्षलाई आफ्नो राजनीतिक यात्राको महत्वपूर्ण हिस्सा भएको बताएका छन्।
देउवाको भनाइमा विगतको राजनीतिक संघर्षबाट प्राप्त लोकतन्त्र, स्वतन्त्रता र नागरिक अधिकारलाई कमजोर बनाउनेभन्दा त्यसलाई थप सुदृढ गर्दै अघि बढ्नु अहिलेको आवश्यकता हो।
‘परिवर्तन व्यवस्थापनमा सहयोग गर्न तयार छौँ’
वर्तमान राजनीतिक परिस्थितिमा परिवर्तनको आकांक्षा स्वाभाविक भएको उल्लेख गर्दै देउवाले परिवर्तन व्यवस्थापन गर्ने जिम्मेवारी वर्तमान सरकारको भएको बताएका छन्।
उनले राजनीतिक आग्रह–पूर्वाग्रहबाट प्रेरित भएर अघि बढ्दा त्यसले सत्तारुढ दल र मुलुक दुवैलाई हित नगर्ने चेतावनीसमेत दिएका छन्। जनताको आकांक्षा सम्बोधन गर्ने बाटोमा सरकार अघि बढ्नुपर्ने उनको आग्रह छ।
देउवाले कांग्रेस परिवर्तनको व्यवस्थापनमा सहयोग गर्न तयार रहेको तर हरेक रूपान्तरण विवेक, पारदर्शिता र न्यायका आधारमा हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
कांग्रेस एकताबद्ध हुनुपर्ने सन्देश
अपिलमा देउवाले नेपाली कांग्रेसलाई एकताबद्ध बनाएर देशका अन्य क्रियाशील राजनीतिक शक्तिसँग सहकार्य र समन्वय गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन्।
संविधानको संरक्षणसँगै आवश्यक संशोधन पनि राष्ट्रिय सहमतिका आधारमा गर्नुपर्ने उनको धारणा छ। लोकतान्त्रिक व्यवस्थालाई थप बलियो बनाउन राजनीतिक दलहरूबीच संवाद र सहकार्य अपरिहार्य रहेको उनले बताएका छन्।
‘पाका पुस्ता सबै खराब भन्ने भाष्य गलत’
देउवाले पुस्तान्तरणको बहसलाई अस्वीकार नगरे पनि अनुभवी पुस्तालाई पूर्ण रूपमा निषेध गर्ने प्रवृत्तिप्रति असहमति जनाएका छन्।
उनले युवा पुस्तालाई अघि बढ्नुपर्ने आवश्यकता स्वीकार गर्दै त्यसका लागि अनुभवी पुस्ताको ज्ञान, अनुभव र राजनीतिक योगदानलाई समेत उपयोग गर्नुपर्ने संकेत गरेका छन्।
उनका अनुसार नयाँ र पुरानो पुस्ताबीच द्वन्द्व सिर्जना गर्नेभन्दा अनुभव र ऊर्जाबीच समन्वय गरेर अघि बढ्दा मात्रै मुलुकले स्थायी उपलब्धि हासिल गर्न सक्छ।
पार्टीभित्र निराश नेता–कार्यकर्तालाई देउवाको सन्देश
देउवाले नेपाली कांग्रेसभित्र पछिल्लो समय देखिएको निराशालाई समेत सम्बोधन गरेका छन्। पार्टीका नेता तथा कार्यकर्ताको मनोबल बढाउन आफूले भूमिका खेल्ने बताएका छन्।
उनले विगतमा मुलुकका विभिन्न जटिल राजनीतिक परिस्थितिमा फरक–फरक राजनीतिक शक्तिसँग संवाद र सहकार्य गरेको अनुभवसमेत स्मरण गर्दै त्यसबाट प्राप्त अनुभवलाई आगामी दिनमा नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन्।
‘विभाजन र विद्वेषका घाउ निको पारौँ’
देउवाले राजनीतिक प्रतिशोधभन्दा मेलमिलापको बाटो रोज्नुपर्नेमा विशेष जोड दिएका छन्।
उनले राष्ट्रिय एकतालाई मजबुत बनाउन सर्वपक्षीय सहमतिको आवश्यकता रहेको उल्लेख गर्दै विगतका विभाजन र विद्वेषबाट सिर्जित घाउ निको पारेर अघि बढ्न सबै पक्षलाई आह्वान गरेका छन्।
उनको सन्देशमा प्रत्येक बालबालिकाले निर्भीक भएर सपना देख्न पाउने, ज्येष्ठ नागरिकले सम्मानपूर्वक जीवन बिताउन सक्ने तथा सबै समुदायले समान अवसर र समृद्धिको अनुभूति गर्न सक्ने नेपाल निर्माणको परिकल्पना गरिएको छ।
‘म शक्ति प्राप्त गर्न फर्किएको होइन’
देउवाले आफ्नो स्वदेश फिर्तीलाई व्यक्तिगत राजनीतिक शक्ति प्राप्तिको प्रयासका रूपमा नबुझ्न आग्रह गरेका छन्।
उनले आफू ‘नेता बनेर मात्र होइन, आजीवन नागरिक बनेर’ फर्किएको धारणा व्यक्त गर्दै देशको वर्तमान अवस्थालाई इमानदारीपूर्वक स्वीकार गरेर सुधारका लागि अघि बढ्नुपर्ने बताएका छन्।
उनको अपिलले कांग्रेसको आन्तरिक राजनीतिसँगै राष्ट्रिय राजनीतिक सहमति, पुस्तान्तरण र परिवर्तन व्यवस्थापनबारे पनि बहसको नयाँ आधार तयार गरेको देखिन्छ।
‘परिवर्तनको बाटो सधैँ समतल हुँदैन’
देउवाले परिवर्तन सहज प्रक्रिया नभएको उल्लेख गर्दै त्यसका लागि धैर्य, साहस र निरन्तर प्रयास आवश्यक पर्ने बताएका छन्।
उनले अहिलेको पुस्ताको अपेक्षा र विगतको पुस्ताको अनुभवलाई जोडेर अघि बढ्न सके मात्रै मुलुकलाई स्थिरता, सुशासन र समृद्धिको दिशामा लैजान सकिने सन्देश दिएका छन्।
स्वदेश फर्किएपछि जारी गरिएको उनको यो अपिलले नेपाली कांग्रेसभित्रको आगामी राजनीतिक बहसमा मात्रै होइन, पछिल्लो राजनीतिक परिवर्तन र युवा पुस्ताको भूमिकाबारे राष्ट्रिय बहसमा समेत नयाँ तरंग ल्याउने देखिएको छ।