खण्डहर बनेको राजनीतिक इतिहास बोकेको विराटनगर जुट मिल

विराटनगर, विराटनगर जुट मिलको इतिहास नेपालको राजनीतिक आन्दोलनसँग पनि गहिरो गरी जोडिएको छ।

राणा प्रधानमन्त्री जुद्धशमशेरले वि.सं. १९९३ सालमा स्थापना गरेको यसै उद्योग परिसरबाट नेपाली कांग्रेसले वि.सं. २००६ सालमा ‘प्रजातन्त्र रेडियो’ सञ्चालन गरेको थियो।

यसबाहेक, पूर्वप्रधानमन्त्रीद्वय गिरिजाप्रसाद कोइराला र मनमोहन अधिकारीले आफ्नो राजनीतिक यात्राको सुरुवात यही मिलबाट गरेका थिए।

ऐतिहासिक महत्वको उद्योग भए पनि राजनीतिक हस्तक्षेपका कारण यो पटक पटक खुल्ने र बन्द हुने क्रममा रह्यो।

पछिल्लो पटक वि.सं. २०७० सालदेखि पूर्ण रूपमा बन्द भएपछि लामो समयको निष्क्रियताका कारण यो उद्योग हाल खण्डहर जस्तै बनेको छ।

बन्द भएपछि आवश्यक संरक्षणको अभावमा उद्योगका धेरै महत्त्वपूर्ण सामानहरू चोरी भइसकेका छन्।

बाँकी रहेका उपकरणहरू पनि लामो समयदेखि प्रयोगविहीन अवस्थामा रहँदा खिया लागेर काम नलाग्ने अवस्थामा पुगेका छन्।

जानकारहरूका अनुसार, वि.सं. २०४६ सालमा प्रजातन्त्रको पुनस्स्थापनासँगै मिलको अवस्था खस्किन शुरु भएको हो।

सञ्चालक समितिमा राजनीतिक भर्ती गर्ने र देशमा भएको लगातारको राजनीतिक अस्थिरताका कारण नेतृत्व र व्यवस्थापनमा पटक पटक परिवर्तन भइरहँदा अन्ततः यो उद्योग हालको नाजुक अवस्थामा पुगेको हो।