आज तिहारकाे पाँचौँ दिन कार्तिक शुक्ल प्रतिपदा गाेवर्धन, बली, गोरु र हलिको पूजा गरी मीठा परिकार खान दिएर मनाइँदैछ ।
आज आँगनमा लिपपोत गरी गाईको गोबरबाट पर्वत बनाई त्यसलाई गाेवर्धन पर्वतका रूपमा पूजा गर्ने परम्परा रहेकाे छ । द्वापरयुगमा भगवान् श्रीकृष्णले आफ्नो हत्केलाले गाेवर्धन पर्वत उचालेर गोकुलवासीलाई मुसलधारे वर्षाबाट बचाएको सम्झनामा गाेवर्धन पूजा गर्ने प्रचलन रहेको हाे ।
कार्तिक शुक्ल प्रतिपदाका दिन सूर्योदय भएका दिन गाेवर्धन पूजा गर्नुपर्ने धार्मिक विधि रहेको नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अध्यक्ष सहप्रा. डा.पुरुषोत्तम भट्टराईले बताएका छन् ।
भगवान् विष्णुले बली राजालाई यमपञ्चकका पाँच दिन मर्त्येलोकको शासन गर्ने अधिकार दिएको धार्मिक विश्वासअनुसार आज बली राजाको पनि पूजा आराधना गरिन्छ । यही विश्वासका आधारमा तिहारमा देउसी खेल्नेले ‘हामी त्यसै आएनौँ, बली राजाले पठाए’ भन्दै भट्याउने परम्परा चलेको बताइन्छ ।
वर्षभरि खेतबारी जोतेर मानव हितका लागि सेवा गर्ने गोरुलाई पनि आज पूजा गरी मीठा परिकार खान दिने चलन रहेकाे छ भने गोरुलाई देवाधिदेव महादेवको वाहन साँढेका रूपमा समेत पूजा गर्ने परम्परा रहेकाे छ ।
आज वर्षभरि गोरु जोतेर खेतीपाती गर्ने हलि तथा अन्य कृषि कर्ममा संलग्न किसानलाई पनि पूजा गरी मीठा परिकार खुवाउने भएकाले आजको दिनलाई हलि तिहार पनि भनिन्छ ।
