हेटौँडा, मकवानपुरका किसानले विषादीको विकल्पमा गहुँत सङ्कलन गरेर प्रयोग गर्न थालेका छन् ।
व्यावसायिक कृषिको आरम्भ भएसँगै बालीनालीमा लाग्ने रोग तथा किरा नियन्त्रण गर्न विषादीको प्रयोग वृद्धि भइराखेका बेला यहाँका किसानले प्राकृतिक उपचार अपनाउन थालेका हुन् ।
व्यावसायिक तरकारी खेती हुने मकवानपुरका मनहरी, थाहा, बकैया, हेटौँडामा रासायनिक मल र विषादीको प्रयोग धेरै हुने गरेको छ ।
मनहरीका किसानले गाईको मलमूत्रलाई औषधीका रूपमा बालीनालीमा प्रयोग गर्न थालेका छन् ।
मकवानपुर मनहरी गाउँपालिका–१, मकरीका देवराज न्यौपानेले तरकारी खेतीका लागि आवश्यक विषादी अर्गानिक रूपमा बनाएर प्रयोग गर्न थालेका
हुन् ।
चार वटा गाई र पाँच वटा बाच्छाबाच्छी पाल्दै आउनुभएका न्यौपानेले गहुँत सङ्कलनका लागि ट्याङ्कीसमेत निर्माण गरेका छन् ।
गहुँतमा पानी मिसाएर एक इन्चको मोटरले पानी र मूत्र सबै तरकारीमा हाल्ने गरेको उनले बताए । “गहुँत हाल्न थालेपछि मैले विषादी प्रयोग गर्नुपरेको छैन, गहुँतका कारणले किराको प्रकोप घट्दै गएको छ,” न्यौपानेले भने ।
बालीका लागि गहुँत विषादी जस्तै प्रभावकारी भएको उनको भनाइ छ । सबै किसानलाई विषादीको विकल्पमा गहुँत प्रयोग गर्न पनि सुझाव दिए ।
चार वटा प्लास्टिक हाउस ९टनेल० मा गोलभेँडा खेती गरिरहेका उनले अन्तरबालीका रूपमा बन्दाकोभी पनि लगाएका छन् ।
उनले वार्षिक रूपमा ५० क्विन्टल उत्पादन गरेर स्थानीयस्तरमै साढे दुई लाख रुपियाँसम्मको बिक्री गर्दै आएका छन् ।
तरकारीसँगै केराखेती पनि गर्दै आउनुभएका उहाँले केरामा विषादीको प्रयोग गरेका छैनन् ।
“केराको कोसा ठुलो बनाउन कुनै भिटामिन र रासायनिक औषधि हालेका छैनौँ, हाम्रो बच्चाले र वरिपरिकाले पनि यही केरा खानु पर्छ,” उनले भने ।
निजगढबाट बीउm ल्याएर नौ कट्ठा क्षेत्रफलमा माल्पा जातको तीन सय बोट केरा लगाएका न्यौपानेले वार्षिक तीन लाख रुपियाँभन्दा बढी आम्दानी गर्दै आएका छन् ।
२३ वर्ष भारतमा सवारी चालकका रूपमा काम गरेका न्यौपाने कोरोनाको महामारीपछि नेपाल फर्किएर आफ्नै गाउँमा केही गरौँ भन्ने सोचका साथ व्यावसायिक कृषि कर्ममा लागेका हुन् ।
कृषि र पशुपालनसँगै गरिरहनुभएका न्यौपानेले दैनिक ४० लिटर दूध बिक्री गर्दै आएका छन् । गाईका लागि १० कट्ठा क्षेत्रफलमा जै घाँस र नेपिएर लगाएका छन् ।
वार्षिक सात लाख रुपियाँभन्दा बढीको दुध बिक्री गर्ने न्यौपानेले सबै खर्च कटाएर दूध बिक्रीबाट चार लाख रुपियाँ खुद आम्दानी गर्ने गरेको बताए ।
घरपरिवार मिलेर कृषि र पशुपालन गरिरहेका उनले यसकै आम्दानीबाट छोराछोरीलाई उच्च शिक्षा पढाए । कृषि कामका लागि जनशक्ति अभाव हुँदा समस्या भोग्नुपरेको उनले बताए ।
भारतबाट आउने केरा, तरकारीका कारण नेपाली किसान मर्कामा परेको गुनासो पोख्दै उनले उचित बजारमूल्य नपाएको गुनासो गरे ।
उनले सरकारलाई समेत नेपाली किसानले उत्पादन गरेका कृषिजन्य सामग्रीले उचित मूल्य पाउने वातावरण सिर्जना गरिदिन आग्रह गरे ।
