काठमाण्डू, प्रत्येक वर्ष मार्गशीर्ष कृष्ण चतुर्दशीका दिन दिवङ्गत पितृहरूको सद्गति र चिरशान्तिको कामना गर्दै देशभरका शिवालयहरूमा शतबीज छर्ने परम्पराअनुसार यस वर्ष पनि भक्तजनले पशुपतिनाथ लगायतका पवित्र स्थलहरूमा सो पर्व मनाएका छन् ।
मंगलबार रातभर दीपदान गरी जाग्राम बसेका भक्तजनहरूले आज बिहानै पितृहरूको सम्झनामा विधिपूर्वक शतबीज छरेर बालाचतुर्दशी पर्व सम्पन्न गरेका हुन् ।
यो पर्व मनाउन देशका विभिन्न स्थानबाट ठूलो संख्यामा भक्तजनहरू पशुपतिनाथमा भेला हुने गर्दछन् ।
भक्तजनहरूले आफ्नो दिवङ्गत परिवारका आत्माको शान्तिको कामना गर्दै पशुपति क्षेत्रका १०८ शिवलिङ्ग, कैलाश, सूर्यघाट, गौरीघाट, आर्यघाट, गुह्येश्वरी, मृगस्थली, विश्वरूप र किराँतेश्वर लगायतका महत्त्वपूर्ण ठाउँहरूमा शतबीज छर्ने गर्दछन् ।
यद्यपि यसलाई ‘शतबीज’ भनिए पनि हाल मुख्य रूपमा सप्तबीज अर्थात् धान, जौ, तिल, गहुँ, चना, मकै र कागुनो छर्ने चलन छ ।
शतबीज छर्ने क्रममा मृगस्थलीमा रहेका बहिरा गणेश नजिक पुगेपछि भक्तजनहरूले उक्त शिलालाई हल्लाउँदै ठूलो स्वरले दिवङ्गत आत्माले पाउने गरी सन्देश पुर्याउन अनुरोध गर्छन् ।
धार्मिक विश्वास अनुसार, वाग्मती किनारको मृगस्थलीलाई भगवान् शिवले मृगरूप धारण गरेर विहार गरेको पुण्यक्षेत्र मानिन्छ ।
विभिन्न धर्मग्रन्थहरूमा उल्लेख भएअनुसार, आजका दिन यस पुण्यक्षेत्रमा एक गेडा बीज छर्दा एक गेडा सुन दान गरेबराबरको पुण्य प्राप्त हुने र दिवङ्गत आत्माले पनि मुक्ति पाउने विश्वास गरिन्छ ।
यस पर्वसँग जोडिएको किम्वदन्ती अनुसार, शिवजीलाई मृगरूपमा चिन्न पार्वतीले नै विभिन्न किसिमको बीज छरेकी थिइन् ।
ती बीज उम्रेर हरिया भएपछि मृगको बथानमा शिवजीलाई चिन्न सफल भएकी थिइन् ।
